Fosh etuvchi (Whistleblower)

Fosh etuvchi — bu tashkilot ichida sodir bo'layotgan noqonuniy, firibgarlik yoki g'ayriqonuniy harakatlar to'g'risidagi ichki ma'lumotlarni oshkor qiluvchi shaxs. Bunday shaxslar qatoriga qonunbuzarlikning guvohi bo'lgan va bu ma'lumotni vakolatli organlarga yoki tartibga soluvchi idoralarga yetkazishga qaror qilgan xodimlar, pudratchilar, yetkazib beruvchilar yoki mijozlar kirishi mumkin.

Xabar berishni rag'batlantirish maqsadida turli davlat dasturlari fosh etuvchilarning ish beruvchilar tomonidan ta'qib qilinmasligini ta'minlash uchun huquqiy himoyani taqdim etadi. Ushbu himoya choralari kompaniyalarga xabar beruvchiga nisbatan ishdan bo'shatish, lavozimini pasaytirish yoki huquqiy tahdidlar kabi salbiy choralarni ko'rishni taqiqlaydi. Bundan tashqari, fosh etuvchilar taqdim etilgan ma'lumotlar evaziga davlat tomonidan undirilgan mablag'larning foizi ko'rinishidagi moliyaviy mukofotlarga ega bo'lishlari mumkin.

Masalan, mashhur holatlardan biri Enron kompaniyasi xodimining kompaniyadagi firibgarlik hisob-kitob amaliyotlarini fosh etishi bilan bog'liq. Ushbu oshkor etish firma faoliyatining tugashiga olib keldi va korporativ javobgarlikni yaxshilash hamda kelgusida moliyaviy qonunbuzarliklarning oldini olishga qaratilgan Sarbanes-Oxley qonuni kabi muhim qonunchilik o'zgarishlariga turtki bo'ldi.

Maqolani ulagin: