Rag'batlantiruvchi paket

Rag'batlantiruvchi paket — bu hukumat yoki markaziy bank tomonidan qiyinchilikka uchragan iqtisodiyotni jonlantirish uchun amalga oshiriladigan iqtisodiy choralar majmuidir. Ushbu dasturlarning asosiy maqsadi iste'mol xarajatlarini, biznes investitsiyalarini va bandlik darajasini oshirish orqali umumiy talabni ko'paytirish va shu tariqa retsessiyaning oldini olish yoki uni bartaraf etishdan iborat. Bunday aralashuvlar ko'pincha Keyns iqtisodiy nazariyasiga asoslanadi, unga ko'ra iqtisodiyot pasayish davrida har doim ham o'z-o'zini tiklay olmaydi va tiklanish uchun tashqi yordamga muhtoj bo'ladi.

Ushbu paketlar fiskal yoki monetar kanallar orqali ishlaydi. Fiskal rag'batlantirish odatda to'g'ridan-to'g'ri davlat xarajatlari, soliq imtiyozlari yoki favqulodda ishsizlik nafaqalarini o'z ichiga oladi, bu esa mablag'larni bevosita soliq to'lovchilar va korxonalar qo'liga yetkazishga qaratilgan. Markaziy banklar tomonidan boshqariladigan monetar rag'batlantirish esa foiz stavkalarini pasaytirish yoki miqdoriy yumshatish (quantitative easing) usulidan foydalanishni o'z ichiga olishi mumkin. Miqdoriy yumshatish — bu qarz olish xarajatlarini kamaytirish va moliya tizimidagi pul massasini oshirish uchun davlat qarz majburiyatlarini sotib olish jarayonidir.

Bunga amaliy misol sifatida 2020 va 2021-yillarda AQSh hukumati tomonidan COVID-19 pandemiyasi keltirib chiqargan iqtisodiy zararni yumshatish uchun qabul qilingan CARES akti kabi bir nechta rag'batlantiruvchi paketlarni keltirish mumkin. Xuddi shunday, 2016-yilda Angliya Banki Brexit ovoz berishidan so'ng rag'batlantiruvchi paketni joriy etdi, u davlat va xususiy sektor uchun qarz olish xarajatlarini kamaytirish orqali retsessiyaning oldini olishga qaratilgan miqdoriy yumshatish choralarini o'z ichiga olgan edi.

Maqolani ulagin: