Sof amalga oshirilmagan qiymat o‘sishi (Net Unrealized Appreciation, NUA) — bu pensiya hisobvarag‘ida saqlanadigan ish beruvchi aksiyalarining dastlabki tannarxi (cost basis) va ularning taqsimot vaqtidagi joriy bozor qiymati o‘rtasidagi farqdir. Ushbu soliq strategiyasi xodimlarga aksiya qiymatining o‘sishiga soliq solishni oddiy daromad solig‘i stavkalaridan ko‘ra qulayroq bo‘lgan uzoq muddatli kapital o‘sishi soliq stavkalariga o‘tkazish orqali soliq yukini kamaytirish imkonini beradi.
Odatda, pensiya rejalaridan yechib olingan aktivlar oddiy daromad sifatida soliqqa tortiladi. Biroq, NUA strategiyasida, ish beruvchi aksiyalarini malakali pensiya rejimidan malakasiz brokerlik hisobvarag‘iga o‘tkazgan xodim faqat ushbu aksiyalarning dastlabki tannarxi bo‘yicha oddiy daromad solig‘ini to‘laydi. Aksiya pensiya hisobvarag‘ida saqlangan davrda yuzaga kelgan qiymat o‘sishi o‘sha vaqtda soliqqa tortilmaydi, bu esa aksiyalar keyinchalik sotilganda pastroq kapital o‘sishi soliq stavkalaridan foydalanish imkonini beradi.
Masalan, agar xodim 10 000 dollar tannarxga ega bo‘lgan va bozor qiymati 50 000 dollargacha o‘sgan kompaniya aksiyalariga ega bo‘lsa, NUA 40 000 dollarni tashkil qiladi. Ushbu strategiyadan foydalangan holda, xodim taqsimot vaqtida faqat 10 000 dollarlik tannarx bo‘yicha oddiy daromad solig‘ini to‘laydi. 40 000 dollarlik qiymat o‘sishi esa yuqoriroq bo‘lgan oddiy daromad solig‘i stavkasi o‘rniga uzoq muddatli kapital o‘sishi stavkasi bo‘yicha soliqqa tortiladi, bu esa sezilarli soliq tejashga olib keladi.