Tuhmat (Libel)

Tuhmat (libel) — bu shaxsning obro‘yiga yoki kasbiy mavqeiga putur yetkazadigan yolg‘on ma’lumotlarni nashr etish yoki efirga uzatishni o‘z ichiga olgan tuhmat shakli. Og‘zaki so‘zlarni anglatuvchi haqoratdan (slander) farqli o‘laroq, tuhmat matbuot, yozma hujjatlar, rasmlar, belgilar yoki raqamli aloqa vositalari kabi doimiy yoki yarim doimiy vositalar orqali ifodalanadi. Bu jiddiy huquqbuzarlik hisoblanadi, chunki u insonni jamoatchilik nafrati, kamsitilishi yoki masxara qilinishiga olib kelishi mumkin.

Huquqiy da’vo sifatida ko‘rib chiqilishi uchun bayonot fikr emas, balki fakt sifatida taqdim etilishi kerak. Sudlar odatda shaxsiy qarashlar kabi fikr ifodalarini tuhmat sifatida ta’qib qilinishidan himoya qiladi. Agar javobgar shaxs bayonotning faktik jihatdan to‘g‘riligini isbotlay olsa, u odatda javobgarlikdan ozod qilinadi. Eshitirish vositalari keng auditoriyaga mo‘ljallanganligi va oddiy suhbatga qaraganda kamroq vaqtinchalik bo‘lganligi sababli, qonunchilik efirga uzatilgan nutqni haqorat emas, balki tuhmat deb tasniflaydi.

Masalan, agar biror shaxs yolg‘on maqola yozsa yoki internetda biznes mutaxassisini firibgarlikda ayblovchi zararli izoh qoldirsa, u tuhmat uchun fuqarolik da’vosiga duch kelishi mumkin. Jabrlanuvchi tomon ma’lumot yolg‘on ekanligini va bu uning obro‘siga yoki daromad topish qobiliyatiga aniq zarar yetkazganini isbotlashi kerak. Agar bayonot himoyalangan fikr yoki tekshirilishi mumkin bo‘lgan haqiqat ekanligi isbotlansa, tuhmat haqidagi da’vo sudda o‘z kuchini yo‘qotadi.

Maqolani ulagin: