Qidiruv va qazib olish (inglizcha Exploration and Production, qisqacha E&P) neft va gaz sanoatining energiya rivojlanishining yuqori bosqichiga (upstream) qaratilgan ixtisoslashgan sektoridir. Ushbu segment energiya ta'minoti zanjirining dastlabki bosqichlari uchun mas'ul bo'lib, ular yer ostidagi uglevodorod konlarini aniqlash va ushbu xomashyoni yerdan qazib olishni o'z ichiga oladi. E&P kompaniyalari odatda tayyor energiya mahsulotlarini qayta ishlamaydi yoki tarqatmaydi, balki boshqa firmalar iste'molchilar uchun qayta ishlaydigan zarur xom neft va tabiiy gazni yetkazib beradi.
Jarayon odatda potentsial rezervuarlarni aniqlash uchun seysmik tadqiqotlar o'tkazish kabi keng qamrovli qidiruv va izlanish faoliyati bilan boshlanadi. Istiqbolli hudud aniqlangach, kompaniya burg'ulash va qazib olish bosqichiga o'tadi. Bu ish muhim infratuzilmani rivojlantirishni va zaxiralarning yaroqliligini aniqlash uchun murakkab tahliliy ma'lumotlarni to'plashni talab qiladi. Ushbu operatsiyalar kapital talab qiladigan va quruq quduqlarni burg'ulash xavfini o'z ichiga olganligi sababli, kompaniyalar muvaffaqiyatli qazib olish loyihalari qidiruvning yuqori xarajatlarini qoplashini ta'minlash uchun o'z resurslarini ehtiyotkorlik bilan boshqarishlari kerak.
Masalan, E&P firmasi neft borligini tasdiqlash uchun geologik tadqiqotlar va sinov burg'ulash ishlariga millionlab dollar sarflashi mumkin. Agar hudud mahsuldor bo'lsa, kompaniya xom uglevodorodlarni qazib oladi va ularni o'rta (midstream) yoki quyi (downstream) bosqich hamkorlariga yetkazib beradi. Keyinchalik bu hamkorlar qayta ishlash va tarqatish jarayonlarini amalga oshirib, xomashyoni benzin, mazut va chakana savdo shoxobchalari hamda yakuniy iste'molchilarga yetib boradigan boshqa energiya mahsulotlariga aylantiradi.