Qaramlik koeffitsiyenti — bu qaram shaxslar, xususan 0 dan 14 yoshgacha bo'lgan yoshlar va 65 yoshdan oshgan keksalar sonini 15 dan 64 yoshgacha bo'lgan mehnatga layoqatli aholi soniga taqqoslaydigan demografik ko'rsatkichdir. Ushbu koeffitsiyent aholining yosh tarkibini va mamlakatdagi ijtimoiy ta'minotga bo'lgan ehtiyojni tushunish uchun asosiy indikator bo'lib xizmat qiladi. U iqtisodchilar va siyosatchilarga hozirda mehnat bozorida bo'lmagan shaxslarni ta'minlash uchun faol ishchi kuchiga tushadigan iqtisodiy yukni baholashga yordam beradi.
Ushbu koeffitsiyentni hisoblash uchun qaram shaxslarning umumiy soni mehnatga layoqatli aholi soniga bo'linadi va ko'pincha har yuz nafar ishchi kuchiga nisbatan foiz ko'rinishida ifodalanadi. Yuqori qaramlik koeffitsiyenti mehnatga layoqatli aholi yoshlar va keksalar ehtiyojlarini qondirish uchun katta moliyaviy yukni zimmasiga olishini anglatadi, bu esa iqtisodiyotga sezilarli bosim o'tkazishi mumkin. Aksincha, pastroq koeffitsiyent qaram shaxslarga nisbatan ishchi kuchining ko'proqligini bildiradi, bu esa pensiya va sog'liqni saqlash xizmatlarini yanada barqaror moliyalashtirish imkonini berishi mumkin.
Masalan, agar mamlakatda yoshlar ulushi yuqori bo'lsa yoki jamiyat tez qarib borayotgan bo'lsa, qaramlik koeffitsiyenti ko'tariladi, bu esa milliy iqtisodiyot uchun yuzaga kelishi mumkin bo'lgan muammolardan dalolat beradi. Mamlakatlar rivojlanib, tug'ilish darajasi pasayishi bilan umumiy qaramlik koeffitsiyenti ko'pincha o'zgaradi. Investorlar va tahlilchilar ushbu ko'rsatkichlarni uzoq muddatli iqtisodiy barqarorlikni baholash uchun kuzatib boradilar, chunki koeffitsiyent soliq majburiyatlari, ishchi kuchi mavjudligi va davlat ijtimoiy dasturlarining umumiy barqarorligiga bevosita ta'sir qiladi.