Qarz yuki — bu korporatsiya yoki suveren davlat kabi subyektning yangi, potensial foydali loyihalarni moliyalashtirishiga toʻsqinlik qiladigan darajada katta qarz majburiyatlariga ega boʻlishi bilan tavsiflanadigan moliyaviy holat. Tashkilot mavjud majburiyatlarini asta-sekin toʻlab borish uchun yetarli darajada foyda koʻrayotgan boʻlsa ham, joriy qarzning miqyosi kelajakdagi oʻsish va investitsiyalar uchun toʻsiq yaratadi.
Bu holat har qanday yangi loyihadan olinadigan daromad subyektning oʻziga emas, balki asosan mavjud kreditorlarga oʻtishi sababli yuzaga keladi. Natijada, aksiyadorlar va boshqaruv yangi loyihalarni amalga oshirishga boʻlgan qiziqishni yoʻqotadi, chunki bu investitsiyalardan olinadigan foyda asosan eski qarzlarni toʻlashga sarflanadi. Bundan tashqari, subyekt koʻpincha yangi qarz yoki aksiyalar chiqarish imkoniyatiga ega boʻlmaydi, chunki defolt xavfining yuqoriligi yangi investorlarni choʻchitadi, mavjud aksiyadorlar esa qoʻshimcha yoʻqotishlarni oʻz zimmalariga olishni istamaydilar.
Masalan, qarz yuki muammosiga duch kelgan kompaniya sof joriy qiymati ijobiy boʻlgan yangi loyihani rad etishi mumkin, chunki undan olinadigan foyda darhol oldingi kreditorlarga toʻlov sifatida yoʻnaltiriladi. Bu subyektning qarzdan oʻsish hisobiga qutula olmaydigan turgʻunlik siklini keltirib chiqaradi. Suveren davlatlar kontekstida bu muammo iqtisodiy tanazzulga olib kelishi mumkin, chunki mamlakat oʻz kelajagiga sarmoya kiritish imkoniyatiga ega boʻlmaydi va inqirozni hal qilish uchun koʻpincha qarzni qayta tuzish yoki tashqi aralashuv talab etiladi.