Headway kompaniyasi logotipi

Bazel II

Bazel II — bu Bazel bank nazorati qo‘mitasi tomonidan Bazel I kelishuvida belgilangan kapital yetarliligi standartlarini takomillashtirish va kengaytirish uchun ishlab chiqilgan xalqaro tartibga solish tizimidir. 2004-yilda e’lon qilingan ushbu tizim banklarning kreditlash va investitsiya faoliyati bilan bog‘liq tavakkalchiliklarni qoplash uchun yetarli kapital zaxiralariga ega bo‘lishini ta’minlashga qaratilgan.

Ushbu tizim o‘zaro bog‘liq uchta ustun asosida ishlaydi: minimal kapital talablari, nazorat tekshiruvi va bozor intizomi. Banklardan o‘zlarining tavakkalchilik darajasi bilan tortilgan aktivlariga mutanosib ravishda kapital saqlashni talab qilish orqali, tizim moliya institutlarini barcha uchun bir xil yondashuvdan foydalanish o‘rniga, o‘zlarining ichki tavakkalchilik profillarini yaxshiroq baholashga va boshqarishga undaydi.

Masalan, ushbu qoidalarga ko‘ra, bank o‘z kredit portfelining potensial tavakkalchiligini hisoblashi va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan zararlarni qoplash uchun muayyan miqdordagi kapitalni ajratib qo‘yishi shart. Garchi u yanada murakkab tavakkalchiliklarni boshqarish amaliyotini joriy etgan bo‘lsa-da, tizim 2007-yildagi moliyaviy inqirozga sabab bo‘lgan haddan tashqari qarz yukini (overleveraging) oldini ololmagani uchun tanqidga uchradi va bu oxir-oqibat Bazel III tizimining ishlab chiqilishiga olib keldi.

Maqolani ulagin: