Avtonom xarajatlar deganda iqtisodiyotdagi jami xarajatlarning daromad darajasidagi o‘zgarishlardan qat’i nazar, o‘zgarmas bo‘lib qoladigan qismi tushuniladi. Xoh jismoniy shaxs, xoh milliy hukumat uchun bo‘lsin, bu xarajatlar majburiy va moliyaviy tebranishlardan mustaqil deb hisoblanadi. Ushbu majburiyatlar turmush darajasini yoki operatsion salohiyatni saqlab qolish uchun bajarilishi shart bo‘lgani sababli, ular daromad ortishi yoki kamayishiga qarab o‘zgarmaydi.
Xarajatlarning bu turi omon qolish yoki barqarorlik uchun asosiy talab sifatida ishlaydi. Jismoniy shaxslar uchun bu shaxsiy daromad nolga tushib qolsa ham saqlanib qoladigan oziq-ovqat, uy-joy va qarz majburiyatlari kabi zaruriy ehtiyojlarni qoplaydi. Hukumat darajasida esa bu mamlakat faoliyatini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan investitsiyalar, eksport va davlat xarajatlarini o‘z ichiga oladi. Bu xarajatlar joriy daromad darajasidan ko‘ra, foiz stavkalari va savdo siyosati kabi tashqi omillar ta’sirida shakllanadi.
Buni amalda tushunish uchun daromad manbaini yo‘qotgan xonadon misolini ko‘rib chiqaylik. Ish haqi bo‘lmasa ham, oila omon qolish uchun ijara va oziq-ovqat uchun to‘lovlarni amalga oshirishi kerak. Bu xarajatlar avtonom xarajatlar hisoblanadi, chunki ular muzokara qilib bo‘lmaydigan va qat’iy belgilangan xarajatlardir. Xuddi shunday, hukumat ham soliq tushumlari darajasidan qat’i nazar, asosiy infratuzilma va xizmatlarni moliyalashtirishda davom etishi shart, bu esa iqtisodiy qisqarish davrida ham iqtisodiyotning asosiy tarkibiy qismlari barqaror qolishini ta’minlaydi.