Atomik ayirboshlash (atomic swap) — bu ikki xil, o‘zaro mos kelmaydigan blokcheynlar o‘rtasida kriptovalyutalarni tengdoshlararo (peer-to-peer) ayirboshlash usuli. "Atomik" atamasi atomik holat tushunchasini anglatadi, ya'ni tranzaksiya yo to‘liq amalga oshadi yoki umuman bajarilmaydi. Bu tomonlarning hech biri ikkala aktivlar to‘plami bilan qolib ketmasligini yoki boshqa tomonni quruq qo‘l bilan qoldirmasligini ta'minlaydi.
Ushbu ayirboshlashlar avtomatlashtirilgan eskrou-agent vazifasini bajaruvchi aqlli kontraktlar orqali ishlaydi. Ikki foydalanuvchi savdo qilishga kelishganda, aqlli kontrakt har ikki tomonning tokenlarini bloklaydi. Savdo shartlari tasdiqlangach, kontrakt aktivlarni avtomatik ravishda tegishli egalariga o‘tkazib beradi. Bu jarayon an'anaviy birjalar kabi markazlashgan vositachilarga bo‘lgan ehtiyojni yo‘q qiladi, bu esa ko‘pincha komissiya to‘lovlarining kamayishiga va tranzaksiyalarning tezroq bajarilishiga olib keladi.
Amaliy misol sifatida, Bitcoin'ni Monero'ga almashtirmoqchi bo‘lgan foydalanuvchini olaylik. Markazlashgan birjadan foydalanish o‘rniga, foydalanuvchi mos keluvchi hamyon orqali atomik ayirboshlashni boshlaydi. Aqlli kontrakt Bitcoin va Monero tokenlarini bloklaydi, bu esa savdoning xavfsiz va shaffof bo‘lishini ta'minlaydi. Ayirboshlash yakunlangach, yangi tokenlar tegishli ishtirokchilarga o‘tkaziladi va tranzaksiya uchinchi tomon vositachisisiz yakunlanadi.