Milliardlab dollarlik zahira: O‘zbekistonning valyuta zaxiralari haqida sir tutilgan faktlar

O‘zbekiston iqtisodiyoti global moliyaviy tebranishlar fonida o‘zining yangi tarixiy cho‘qqisiga chiqdi. Markaziy bankning so‘nggi hisobotlariga ko‘ra, mamlakatning oltin-valyuta zaxiralari 37,4 milliard dollarlik rekord marrani zabt etdi. Bu ko‘rsatkich nafaqat raqamlar o‘sishi, balki milliy iqtisodiy xavfsizlikning muhim indikatoridir. Biroq, ushbu yirik raqamlar ortida murakkab moliyaviy jarayonlar va strategik o‘zgarishlar yashiringan.

Bugungi kunda zaxiralar tarkibida oltin ulushi 80 foizdan oshib ketgani tahlilchilar e’tiborini tortmoqda. Bir tomondan, jahon bozorida oltin narxining ko‘tarilishi zaxiralar qiymatini oshirayotgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan, sof valyuta rezervlarining qisqarishi va tashqi qarz to‘lovlari ma’lum xavotirlarni keltirib chiqarmoqda.

Ushbu maqolada biz quyidagi muhim jihatlarni tahlil qilamiz:

• Nima uchun valyuta zaxiralari kamayib, oltin hajmi ortmoqda?

• S&P Global Ratings agentligining O‘zbekiston zaxiralari haqidagi tanqidiy qarashlari nimaga asoslangan?

• Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasining "yashirin" roli qanday?

• Mavjud zaxiralar mamlakat importini qancha muddatga qoplay oladi?

Forex bozori ishtirokchilari va iqtisodiy tahlilchilar uchun ushbu ma’lumotlar so‘mning barqarorligi va investitsion muhitni baholashda asosiy poydevor bo‘lib xizmat qiladi.

O‘zbekiston zaxiralarining yangi rekordi: 37 milliard dollarlik marra

O‘zbekiston iqtisodiyoti uchun tarixiy burilish nuqtasi yuz berdi: mamlakatning rasmiy zaxira aktivlari ilk bor 37,4 milliard dollarlik rekord marrani zabt etdi. Markaziy bankning so‘nggi hisobotlariga ko‘ra, iyul oyida zaxiralar hajmi 1,06 milliard dollarga o‘sib, statistika yuritila boshlanganidan buyon eng yuqori cho‘qqiga chiqdi. Ushbu o‘sish global moliya bozoridagi beqarorlik fonida mamlakatning moliyaviy ‘xavfsizlik yostig‘i’ mustahkamlanayotganidan dalolat beradi.

Zaxiralar tarkibidagi dinamika professional tahlilchilar uchun bir qancha muhim signallarni bermoqda:

• Valyuta aktivlarining kamayishi: 500 million dollarlik suveren yevrobondlar bo‘yicha qarzning qaytarilishi valyuta qismiga bosim o‘tkazdi.

• Oltin zaxiralarining o‘sishi: Qimmatbaho metallning fizik hajmi 374,8 tonnaga yetishi va jahon bozorida narxlarning ko‘tarilishi umumiy balansni rekord darajaga olib chiqdi.

• Diversifikatsiya strategiyasi: Markaziy bankning xorijiy obligatsiyalarga yo‘naltirilgan yangi yondashuvi zaxiralar barqarorligini ta’minlashda hal qiluvchi rol o‘ynamoqda.

Oltin va valyuta nisbati: Nima uchun oltin ulushi ortmoqda?

O‘zbekistonning umumiy zaxiralarida oltinning ulushi tobora ortib borayotgani bir qancha strategik va iqtisodiy omillar bilan izohlanadi. Birinchidan, xalqaro zaxiralarni diversifikatsiya qilish siyosati Markaziy bankning asosiy ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. AQSh dollari kabi an’anaviy rezerv valyutalarining global iqtisodiy beqarorlik va inflyatsiya bosimi ostida qadrsizlanish xavfi ortib borayotgan bir paytda, oltin o‘zining ishonchli aktiv sifatidagi maqomini mustahkamlamoqda.

Ikkinchidan, oltin narxining jahon bozorida barqaror o‘sishi zaxiralarning umumiy qiymatini oshirishga xizmat qiladi. Iyul oyida oltin kotirovkalari untsiya uchun sezilarli darajada oshgani, zaxiralardagi oltinning qiymatini 1,84 milliard dollarga ko‘paytirdi. Bu, shuningdek, Markaziy bankning ichki oltin qazib olish hajmini sotib olish bo‘yicha ustuvor huquqiga ega ekanligi bilan ham bog‘liq. O‘zbekiston dunyodagi yirik oltin ishlab chiqaruvchilardan biri bo‘lib, bu imkoniyatdan samarali foydalanmoqda.

Uchinchidan, ko‘plab markaziy banklar, jumladan O‘zbekiston Markaziy banki ham, geosiyosiy xavflar va global iqtisodiy noaniqliklar fonida oltinni xavfsiz boshpana aktivi sifatida ko‘rib, uning zaxiralardagi ulushini oshirishga intilmoqda. Bu tendensiya mamlakatning moliyaviy barqarorligini ta’minlashga qaratilgan uzoq muddatli strategiyaning bir qismidir.

Yevrobondlar va tashqi qarz to‘lovlarining zaxiralarga ta’siri

O‘zbekistonning xalqaro zaxiralari tarkibidagi valyuta aktivlarining o‘zgarishi bevosita davlatning tashqi qarz majburiyatlari bilan bog‘liq. 2026-yilning yanvar-iyul oylari davomida valyuta zaxiralari 1,68 milliard dollarga kamaygan bo‘lsa, buning asosiy sabablaridan biri sifatida 2019-yilda chiqarilgan 500 million dollarlik suveren yevrobondlar bo‘yicha qarzning to‘lanishi ko‘rsatiladi.

Tashqi qarz to‘lovlarining zaxiralarga ta’siri quyidagi jihatlarda namoyon bo‘ladi:

• Likvidlikning kamayishi: Yevrobondlar va boshqa tashqi qarzlar bo‘yicha to‘lovlar bevosita xorijiy valyutadagi aktivlar hisobidan amalga oshiriladi, bu esa zaxiralarning eng likvid qismini qisqartiradi.

• Valyuta intervensiyalari: Markaziy bank so‘m barqarorligini ta’minlash uchun bozorda valyuta sotadi, bu esa qarz to‘lovlari bilan birga valyuta zaxiralariga qo‘shimcha bosim yuklaydi.

• Balanslash strategiyasi: Oltin narxining ko‘tarilishi valyuta zaxiralaridagi yo‘qotishlarni qoplab, umumiy zaxira hajmini rekord darajada (37,4 mlrd dollar) saqlab qolishga xizmat qilmoqda.

Iyul oyining o‘zida valyuta zaxiralari 781,5 million dollarga qisqarib, 7,69 milliard dollarni tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich mamlakatning tashqi moliyaviy majburiyatlarini bajarish qobiliyati yuqori ekanligini ko‘rsatsa-da, valyuta aktivlarini diversifikatsiya qilish zaruratini kuchaytiradi.

Zaxiralarning "yashirin" qismlari va xalqaro reytinglar

O‘zbekistonning valyuta zaxiralari rekord darajaga yetgan bo‘lsa-da, ularning tarkibi va hisoblanish usullari bo‘yicha ba’zi savollar mavjud. Xususan, Markaziy bank tomonidan e’lon qilinadigan umumiy zaxiralar tarkibida "yashirin" qismlar mavjudligi va ularning shaffofligi xalqaro moliyaviy doiralarda muhokamalarga sabab bo‘lmoqda.

Bu holat, ayniqsa, xalqaro reyting agentliklarining O‘zbekiston zaxiralariga bo‘lgan bahosida o‘z aksini topmoqda. Ular zaxiralarning haqiqiy likvidligi va mamlakatning tashqi shoklarga chidamliligini baholashda ma’lum bir ehtiyotkorlik bilan yondashmoqda, bu esa umumiy ko‘rsatkichlardan farq qilishi mumkin bo‘lgan nuanslarni ochib beradi.

Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasi: Markaziy bank nega buni sir tutadi?

O‘zbekiston Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasi (FRRU) mamlakatning "moliyaviy xavfsizlik yostig‘i" hisoblansa-da, uning Markaziy bank (MB) xalqaro zaxiralari tarkibiga kiritilishi xalqaro moliya institutlari orasida bahslarga sabab bo‘lmoqda. MB ushbu jamg‘arma aktivlarini umumiy zaxira tarkibida ko‘rsatadi, biroq ularning aniq taqsimoti va foydalanish shartlari ko‘pincha shaffof emas.

Nima uchun bu qism "yashirin" hisoblanadi?

• Fiskal tabiat: FRRU mablag‘lari asosan davlatning yirik investitsiya loyihalarini va tashqi qarzlarini qayta moliyalashtirishga xizmat qiladi. Bu esa ularni sof valyuta rezervlaridan ajratib turadi.

• Likvidlik darajasi: Haqiqiy valyuta zaxiralari bozor intervensiyalari uchun tezkor foydalanish imkoniyatini berishi kerak. Jamg‘arma aktivlari esa uzoq muddatli loyihalarga yo‘naltirilgan bo‘lishi mumkin.

Markaziy bankning ushbu yondashuvi mamlakatning umumiy moliyaviy salohiyatini yuqori ko‘rsatishga xizmat qilsa-da, xalqaro tahlilchilar buni tanqidiy baholaydi. Forex tahlilchilari va investorlar uchun bu muhim signal: rasmiy 37 milliard dollarlik ko‘rsatkichning bir qismi bevosita valyuta bozorini barqarorlashtirishga emas, balki ichki iqtisodiy ehtiyojlarga band qilingan bo‘lishi mumkin. Bu esa tashqi iqtisodiy shoklar vaqtida regulyatorning manevr qilish imkoniyatlarini cheklashi ehtimoldan xoli emas.

S&P Global Ratings tanqidi: Haqiqiy zaxiralar hajmi qancha?

S&P Global Ratings xalqaro reyting agentligi O‘zbekistonning rasmiy zaxiralari tarkibiga nisbatan ancha konservativ va tanqidiy yondashuvni qo‘llaydi. Agentlik tahlilchilarining ta’kidlashicha, Markaziy bank hisobotlarida aks etgan Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasi (FRRU) aktivlarini ‘foydalanish mumkin bo‘lgan’ (usable reserves) zaxiralar qatoridan chiqarib tashlash lozim.

Buning asosiy sabablari quyidagi omillar bilan izohlanadi:

• Fiskal yo‘naltirilganlik: FRRU aktivlari pul-kredit siyosati yoki valyuta intervensiyalari uchun emas, balki asosan davlat loyihalarini moliyalashtirish va fiskal ehtiyojlar uchun mo‘ljallangan.

• Likvidlik masalasi: Xalqaro metodologiyaga ko‘ra, zaxiralar har qanday vaqtda tashqi to’lovlar uchun tayyor bo‘lishi kerak, FRRU mablag‘lari esa ko‘pincha uzoq muddatli ichki loyihalarga bog‘langan.

S&P prognozlariga ko‘ra, oltin narxining kutilayotgan korreksiyasi va joriy hisob taqchilligining saqlanib qolishi fonida, O‘zbekistonning sof valyuta zaxiralari 2027-yilgacha pasayish tendensiyasini ko‘rsatishi mumkin. Hozirda zaxiralarning 80 foizdan ortig‘i oltin ulushiga to‘g‘ri kelishi, mamlakatning tashqi likvidligini jahon bozoridagi oltin kotirovkalariga o‘ta bog‘liq qilib qo‘yadi. Bu esa, rasmiy 37,4 milliard dollarlik rekord ko‘rsatkichga qaramay, real moliyaviy bufer hajmi bo‘yicha tahlilchilar orasida savollarni keltirib chiqarmoqda.

Importni qoplash va iqtisodiy xavfsizlik masalalari

O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari hajmi va tarkibi mamlakatning iqtisodiy barqarorligi hamda tashqi shoklarga chidamliligini belgilovchi muhim omil hisoblanadi. Oldingi bo‘limda S&P Global Ratings tomonidan bildirilgan xavotirlar, xususan, oltin narxiga bog‘liqlik va Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasi mablag‘larining zaxiralar tarkibidagi o‘rni muhokama qilindi. Endi esa ushbu zaxiralarning amaliy ahamiyatiga, ya’ni importni qoplash qobiliyatiga va umumiy iqtisodiy xavfsizlikni ta’minlashdagi rolini chuqurroq ko‘rib chiqamiz.

Mamlakatning moliyaviy mustahkamligini baholashda zaxiralarning importni qancha muddatga qoplashi mumkinligi asosiy ko‘rsatkichlardan biridir. Shuningdek, oltin narxining global bozorlardagi o‘zgaruvchanligi fonida O‘zbekiston zaxiralarining kelajakdagi barqarorligi qanday ta’minlanishi ham dolzarb masaladir.

12 oylik xavfsizlik: Zaxiralar mamlakatni qancha muddat boqa oladi?

O‘zbekistonning 37 milliard dollardan ortiq oltin-valyuta zaxiralari shunchaki statistik ko‘rsatkich emas, balki mamlakatning tashqi iqtisodiy zarbalarga qarshi asosiy "xavfsizlik yostig‘idir". Xalqaro valyuta jamg‘armasi (XVJ) standartlariga ko‘rsatkichiga ko‘ra, rivojlanayotgan iqtisodiyotlar uchun zaxiralar kamida 3 oylik importni qoplashi zaruriy minimum hisoblanadi. O‘zbekiston bu borada ancha yuqori ko‘rsatkichga ega: hozirgi zaxiralar hajmi taxminan 12 oylik importni qoplash imkonini beradi.

Biroq, dinamikaga e’tibor bersak, ushbu ko‘rsatkich avvalroq 20 oyni tashkil etganini ko‘rish mumkin. Bu pasayish bir necha fundamental omillar bilan bog‘liq:

• Import hajmining keskin o‘sishi: Iqtisodiyotni modernizatsiya qilish uchun texnologik uskunalar va xomashyo xaridi ortgan.

• Tashqi qarz majburiyatlari: Xususan, 500 million dollarlik suveren yevrobondlarning so‘ndirilishi valyuta zaxiralariga bosim o‘tkazdi.

• Strukturaviy nomutanosiblik: Zaxiralarning 80% dan ortig‘i oltin ulushiga to‘g‘ri kelishi uni jahon bozoridagi kotirovkalarga o’ta ta’sirchan qilib qo‘yadi.

Forex tahlilchilari va xalqaro investorlar uchun 12 oylik qoplash darajasi milliy valyuta — so‘mning barqarorligini ta’minlashda muhim kafolatdir. Shunga qaramay, joriy hisob taqchilligi sharoitida ushbu zaxiralarni samarali boshqarish iqtisodiy xavfsizlikning ustuvor vazifasiga aylanmoqda.

Oltin narxi tushsa nima bo‘ladi? 2027-yilgacha bo‘lgan prognozlar

O‘zbekiston xalqaro zaxiralarining tarkibiy qismida oltinning ulushi 80 foizdan yuqori ekanligi, mamlakat iqtisodiy xavfsizligini bevosita ushbu qimmatbaho metallning jahon bozoridagi kotirovkalariga bog‘liq qilib qo‘yadi. Forex tahlilchilari va xalqaro reyting agentliklari, xususan S&P Global Ratings, 2027-yilgacha bo‘lgan davrda zaxiralar hajmining qisqarishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.

Oltin narxi tushishi ehtimoli quyidagi strategik xatarlarni yuzaga keltiradi:

• Likvidlikning kamayishi: Oltin narxi pasayganda, zaxiralarning umumiy qiymati tushadi, bu esa importni qoplash koeffitsientiga salbiy ta’sir qiladi.

• Intervensiya cheklovlari: Markaziy bank milliy valyuta barqarorligini ta’minlash uchun valyuta bozoriga aralashish imkoniyatini qisman yo‘qotishi mumkin.

• Kredit reytingi xatarlari: Zaxiralarning sezilarli kamayishi mamlakatning investitsion jozibadorligiga va tashqi qarz olish shartlariga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Hozirgi 12 oylik importni qoplash darajasi xalqaro me’yorlardan (minimal 3 oy) ancha yuqori bo‘lsa-da, oltin narxining kutilayotgan korreksiyasi va joriy hisob taqchilligi bu ko‘rsatkichni 2027-yilga borib pasaytirishi prognoz qilinmoqda. Markaziy bank ushbu ssenariyga tayyorgarlik ko‘rib, zaxiralarni diversifikatsiya qilish va xorijiy davlat obligatsiyalari ulushini oshirish orqali "oltin qaramligi"ni kamaytirishga intilmoqda. Bu esa tashqi iqtisodiy shoklarga qarshi chidamlilikni oshirishning yagona yo‘lidir.

Markaziy bankning yangi strategiyasi: Diversifikatsiya va oltin xaridi

Oltin narxining o‘zgaruvchanligi O‘zbekistonning valyuta zaxiralari barqarorligi uchun doimiy xavf tug‘diradi. Ushbu xatarlarni yumshatish va iqtisodiy xavfsizlikni mustahkamlash maqsadida Markaziy bank o‘zining zaxiralarni boshqarish strategiyasini qayta ko‘rib chiqmoqda. Yangi yondashuv diversifikatsiyaga, xususan, xorijiy obligatsiyalarga sarmoya kiritishga va oltin xaridlarini davom ettirishga qaratilgan.

Bu strategik o‘zgarish nafaqat zaxiralarning tarkibini optimallashtirishga, balki global moliyaviy bozorlardagi o‘zgarishlarga nisbatan mamlakatning chidamliligini oshirishga ham xizmat qiladi. Markaziy bankning bu harakatlari O‘zbekistonning valyuta siyosatida muhim burilish nuqtasini anglatadi.

Xorijiy obligatsiyalar: O‘zbekiston dollardan voz kechmoqdami?

O‘zbekiston Markaziy banki so‘nggi yillarda zaxiralarni boshqarishda konservativ yondashuvdan ko‘ra ko‘proq diversifikatsiyalangan strategiyaga o‘tmoqda. Bu jarayonda xorijiy davlatlarning obligatsiyalari muhim o‘rin tutadi. Ko‘pchilikni qiziqtirgan savol: O‘zbekiston dollardan voz kechmoqdami?

Aslida, gap dollardan butunlay voz kechish haqida emas, balki aktivlar tarkibini optimallashtirish haqida bormoqda. Hozirda zaxiralarning 80 foizdan ortig‘i oltinda saqlanayotgani iqtisodiy xavf-xatarlarni oshirishi mumkin. Shu sababli, regulyator likvidlikni ta’minlash uchun xalqaro obligatsiyalar bozoriga faolroq kirib bormoqda. Bu strategiya quyidagi omillarga asoslanadi:

• Likvidlikni boshqarish: Oltin yuqori qiymatga ega bo‘lsa-da, uni tezkorlik bilan naqd pulga aylantirish obligatsiyalarga qaraganda murakkabroq. AQSh g‘aznachilik obligatsiyalari (US Treasuries) dunyodagi eng likvid aktiv hisoblanadi.

• Daromadlilik: Oltin foiz keltirmaydi, uning foydasi faqat narx o‘sishidan iborat. Xorijiy obligatsiyalar esa Markaziy bankka barqaror kupon daromadlarini ta’minlaydi.

• Xatarlarni kamaytirish: Oltin narxi jahon bozorida keskin tushib ketgan holatlarda, valyuta aktivlari va obligatsiyalar zaxiraning umumiy qiymatini muvozanatda ushlab turadi.

Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, zaxiralarda AQSh g‘aznachiligida 35,3 million dollar mavjud. Bu miqdor umumiy zaxiraga nisbatan kichik bo‘lsa-da, regulyatorning xalqaro moliya bozorlaridagi ishtiroki kengayib borayotganini ko‘rsatadi. Forex ekspertlari nuqtai nazaridan, O‘zbekiston "de-dollarizatsiya" yo‘lidan emas, balki aktivlar portfelini professional boshqarish yo‘lidan bormoqda. Valyuta zaxiralarining 7,69 milliard dollargacha qisqarishi fonida, obligatsiyalar kabi likvid aktivlarning ahamiyati yanada ortadi.

Dunyo bozorida oltin xaridori sifatida O‘zbekistonning o‘rni

O‘zbekiston Markaziy bankining zaxiralarni diversifikatsiya qilish strategiyasi doirasida oltin xaridi muhim o‘rin tutadi. Mamlakatimiz dunyo bozorida oltinning yirik xaridorlaridan biri sifatida tan olingan bo‘lib, bu holat xalqaro moliyaviy doiralarda katta e’tiborga sazovor. World Gold Council (WGC) ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekiston muntazam ravishda eng ko‘p oltin sotib oluvchi markaziy banklar qatoriga kiradi. Masalan, joriy yilning yanvar oyida O‘zbekiston 9 tonna oltin xarid qilib, dunyoda ikkinchi yirik xaridorga aylandi.

Bu strategik qaror bir necha omillar bilan izohlanadi:

• Ichki ishlab chiqarish: O‘zbekiston oltin qazib olish bo‘yicha dunyodagi yetakchi davlatlardan biri hisoblanadi. Markaziy bank mahalliy qazib olingan oltinni sotib olishda ustuvor huquqqa ega bo‘lib, bu zaxiralarni doimiy ravishda to‘ldirish imkonini beradi.

• Xavfsizlik va barqarorlik: Oltin global iqtisodiy beqarorlik va valyuta kurslarining o‘zgaruvchanligiga qarshi ishonchli himoya vositasi hisoblanadi. Zaxiralarda oltin ulushining yuqori bo‘lishi (hozirda umumiy zaxiralarning 80 foizdan ortig‘i) mamlakat iqtisodiy xavfsizligini mustahkamlaydi.

• Diversifikatsiya: Dollarga bog‘liqlikni kamaytirish va zaxira aktivlarini turli vositalar bo‘yicha taqsimlash global risklarni minimallashtirishga yordam beradi.

O‘zbekistonning oltin xaridori sifatidagi faolligi uning xalqaro reytinglardagi o‘rnini ham mustahkamlaydi. Bu nafaqat mamlakatning moliyaviy mustaqilligini oshiradi, balki xalqaro investorlar uchun ham ishonchli signal bo‘lib xizmat qiladi. Oltin zaxiralarining barqaror o‘sishi, ayniqsa, jahon bozorlarida oltin narxining o‘zgaruvchanligi sharoitida, Markaziy bankning uzoq muddatli va puxta o‘ylangan strategiyasidan dalolat beradi.

Xulosa

O‘zbekistonning oltin-valyuta zaxiralari 37,4 milliard dollarlik rekord darajaga yetishi shunchaki statistik ko‘rsatkich emas, balki mamlakat iqtisodiy barqarorligining strategik kafolatidir. Global moliya bozorlaridagi beqarorlik va geosiyosiy tebranishlar sharoitida bunday "xavfsizlik yostiqchasi" milliy valyuta — so‘mning qadrini saqlash va tashqi shoklarga qarshi turishda asosiy rol o‘ynaydi. Forex bozori ishtirokchilari va yirik investorlar uchun bu ko‘rsatkich mamlakatning to‘lov qobiliyati va makroiqtisodiy salohiyatining eng ishonchli indikatori hisoblanadi.

Markaziy bankning so‘nggi yillardagi strategiyasi ikki muhim yo‘nalishda rivojlanmoqda:

• Diversifikatsiya va likvidlik: Faqat oltin va naqd valyutaga tayanmasdan, xorijiy davlatlarning yuqori likvidli obligatsiyalariga sarmoya kiritish boshlandi. Bu dollarga bo‘lgan qaramlikni kamaytirish va zaxiralar tarkibini xalqaro standartlar asosida optimallashtirish imkonini beradi.

• Oltin zaxiralarini boshqarish: O‘zbekistonning dunyodagi eng yirik oltin xaridorlaridan biri sifatida qolishi milliy boylikni real aktivlarda saqlash istagini anglatadi. Markaziy bankning mahalliy oltin qazib oluvchilardan oltinni so‘mga sotib olishi va uni xalqaro bozorlarda realizatsiya qilishi ichki pul massasini nazorat qilishda samarali vositadir.

Shuni tushunish kerakki, zaxiralarning 80 foizdan ortig‘i oltindan iborat bo‘lishi ham imkoniyat, ham ma’lum darajada xavfdir. Oltin narxi jahon bozorida rekord darajalarni yangilayotgan bir paytda zaxiralarimiz qiymati oshadi, biroq kotirovkalar tushishi umumiy hajmga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. 2027-yilgacha bo‘lgan prognozlar va importni qoplash darajasining 12 oygacha qisqarishi (garchi bu xalqaro me’yorlardan 4 baravar yuqori bo‘lsa-da) hukumatdan yanada ehtiyotkorona fiskal siyosat yuritishni talab etadi.

Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasi mablag‘larining zaxiralardagi o‘rni va xalqaro reyting agentliklarining bu boradagi tanqidlari shaffoflik masalasini kun tartibiga chiqaradi. Kelajakda O‘zbekiston nafaqat zaxiralar hajmini oshirish, balki ularni boshqarishda xalqaro standartlarga to‘liq moslashish va tashqi qarz majburiyatlarini, xususan yevrobondlar bo‘yicha to‘lovlarni o‘z vaqtida bajarish orqali o‘zining investitsion jozibadorligini saqlab qolishi lozim.

Xulosa qilib aytganda, O‘zbekistonning valyuta zaxiralari bugungi kunda mamlakatni kamida bir yillik uzluksiz import bilan ta’minlay oladigan darajada mustahkam. Bu esa har qanday iqtisodiy inqiroz sharoitida ham ichki bozorda barqarorlikni saqlash, valyuta kursining keskin tebranishlarini yumshatish va xalqaro hamkorlar oldidagi ishonchni mustahkamlash uchun yetarli poydevordir.