Treydingda kunlik opsion savdosi uchun eng samarali texnik indikatorlar: To’liq qo’llanma va tahlil

Kunlik opsion savdosi (Day Trading) yuqori dinamika va o‘zgaruvchanlik sharoitida kechadi, bu esa treyderdan tezkor va asosli qarorlar qabul qilishni talab etadi. Bunday muhitda texnik indikatorlar shunchaki grafikdagi chiziqlar emas, balki bozor tartibsizligi ichidan aniq signallarni ajratib oluvchi fundamental vositalardir. Ular o‘tmishdagi narx va hajm ma’lumotlarini qayta ishlab, kelajakdagi ehtimoliy harakatni bashorat qilishga xizmat qiladi.

Indikatorlarning to‘g‘ri qo‘llanilishi treyderga bozor shovqinini (market noise) filtrlash, trend kuchini aniqlash va eng muhimi — hissiyotlarga berilmasdan, qat’iy strategiya asosida savdo qilish imkonini beradi. Muvaffaqiyatli opsion savdosi tasodifga emas, balki aynan shunday matematik aniqlikka tayanadi. Ushbu maqolada biz eng samarali vositalar va ularning amaliyotdagi o‘rnini batafsil ko‘rib chiqamiz.

Kunlik opsion savdosida indikatorlarni tanlash asoslari

Kunlik opsion savdosida indikatorlarni tanlash — bu shunchaki grafikga chiziqlar chizish emas, balki bozor matematikasini tushunishdir. Muvaffaqiyatli treyderlar indikatorlarni ikki asosiy guruhga ajratadilar:

• Trendli indikatorlar: Bozorning asosiy oqimini aniqlaydi (masalan, Moving Averages).

• Osillyatorlar: Narxning qaytish nuqtalarini va momentum kuchini ko'rsatadi (RSI, Stochastic).

Qisqa vaqt oraliqlarida (M5-H1) savdo qilishda texnik tahlil hal qiluvchi ahamiyatga ega. Chunki fundamental omillar qisqa muddatli tebranishlarni tushuntirib berolmaydi. Indikatorlar yordamida treyder "bozor shovqini"ni filtrlaydi va opsionning amal qilish muddati (expiration) ichida narx qaysi tomonga harakatlanishini aniqroq bashorat qiladi. Bu jarayonda aniqlik va tezkorlik asosiy mezon hisoblanadi.

Indikatorlarning turlari: Trendli va osillyatorlar farqi

Texnik indikatorlar shartli ravishda ikki katta guruhga bo'linadi: trendli indikatorlar va osillyatorlar. Ularning har biri ma'lum bir bozor holati uchun mo'ljallangan va ularning farqini tushunish kunlik opsion savdosida muvaffaqiyat kalitidir.

• Trendli indikatorlar bozorning joriy yo'nalishini (yuqoriga yoki pastga) va kuchini aniqlashga yordam beradi. Ular narx harakatiga ergashadi va kuchli trend mavjud bo'lganda eng samarali hisoblanadi. Bunga Sirpanuvchi o'rtachalar (Moving Averages) misol bo'la oladi.

• Osillyatorlar esa narxning haddan tashqari sotib olingan (overbought) yoki sotilgan (oversold) zonalarini aniqlash uchun ishlatiladi. Ular odatda belgilangan diapazonda tebranadi va bozor konsolidatsiyada (flat) bo'lganda yoki trendning burilish nuqtalarini topishda qo'l keladi. RSI (Relative Strength Index) eng mashhur osillyatorlardan biridir.

To'g'ri yondashuv — trendli bozorda trend indikatorlaridan, konsolidatsiya davrida esa osillyatorlardan foydalanishdir. Ularni noto'g'ri sharoitda qo'llash ko'plab soxta signallarga olib kelishi mumkin.

Qisqa vaqt oralig'i (Timeframe) bilan ishlashning o'ziga xosligi

Kunlik opsion savdosida vaqt oraliqlari (M5, M15, M30) strategiyaning poydevori hisoblanadi. Qisqa taymfreymlarda ishlashning asosiy o'ziga xosligi — "bozor shovqini" (market noise) darajasining yuqoriligidir. Bu holatda indikatorlar ko'plab soxta signallarni generatsiya qilishi mumkin, shuning uchun ularni filtrlash muhim ahamiyatga ega.

Professional treyderlar qisqa vaqt oraliqlarida quyidagi yondashuvlarni qo'llashadi:

• Parametrlarni optimallashtirish: Standart indikator davrlarini (masalan, RSI 14) biroz qisqartirish orqali narx o'zgarishiga sezgirlikni oshirish.

• Kechikishni (Lag) kamaytirish: Oddiy sirpanuvchi o'rtachalar o'rniga narxga tezroq javob beruvchi EMA (Exponential Moving Average) dan foydalanish.

• Multitaymfreym tahlili: Signalni kichik grafikda qidirishdan oldin, umumiy trend yo'nalishini yuqori taymfreymda (masalan, H1) tasdiqlash.

Qisqa vaqt oralig'ida har bir soniya muhim, shuning uchun indikatorlar nafaqat aniq, balki maksimal darajada tezkor bo'lishi shart.

Nima uchun opsion treyderlari texnik tahlilga tayanishi shart?

Kunlik opsion savdosida vaqt (theta) treyderning asosiy raqibidir. Har bir soniya va punkt muhim ahamiyatga ega bo'lgan ushbu muhitda texnik tahlil shunchaki tanlov emas, balki zaruriyatdir. Nima uchun bu muhim? Birinchidan, opsionlar amal qilish muddati (expiration) bilan cheklangan, shuning uchun narxning qisqa muddatli yo'nalishini aniq bashorat qilish shart. Ikkinchidan, texnik indikatorlar bozor shovqinini filtrlashga va kirish nuqtalarini optimallashtirishga yordam beradi. Uchinchidan, bu yondashuv treyderga matematik ustunlik beradi:

• Momentumni aniqlash: Narxning kuchini o'lchash orqali opsionning "In-the-money" yopilish ehtimoli oshadi.

• Riskni boshqarish: Aniq darajalar (support/resistance) orqali zararni cheklash imkoniyati paydo bo'ladi.

• Hissiyotlarni jilovlash: Grafik tahlili subyektiv qarorlar o'rniga tizimli yondashuvni ta'minlaydi.

Texnik tahlilga tayanish orqali treyder tasodifiy harakatlardan qochib, ehtimolliklar nazariyasini o'z foydasiga ishlatishni o'rganadi.

Eng samarali va ommabop indikatorlar tahlili

Kunlik opsion savdosida muvaffaqiyat ko'p jihatdan to'g'ri tanlangan va sozangan indikatorlarga bog'liq. Quyida treyderlar orasida eng ommalashgan va o'z samarasini isbotlagan uchta asosiy vositani ko'rib chiqamiz.

RSI indikatori: Haddan tashqari sotib olish va sotish zonalarini aniqlash

Nisbiy Kuch Indeksi (RSI) — bu momentum osillyatori bo'lib, aktivning haddan tashqari sotib olingan (odatda 70 dan yuqori) yoki sotilgan (30 dan past) holatini aniqlash uchun ishlatiladi. Qisqa muddatli opsionlar uchun bu indikator potentsial qaytish nuqtalarini tezda topishga yordam beradi.

MACD yordamida trend yo'nalishi va momentum tahlili

Sirpanuvchi O'rtachalarning Yaqinlashishi/Uzoqlashishi (MACD) trend yo'nalishi va uning kuchini bir vaqtda ko'rsatadi. Uning gistogrammasi momentumning o'sishi yoki pasayishini, signal chiziqlari kesishuvi esa savdoga kirish uchun aniq signallarni beradi.

Sirpanuvchi o'rtachalar (MA): Narx dinamikasini tushunish asosi

Sirpanuvchi O'rtachalar (Moving Averages) narx harakatining asosiy yo'nalishini silliqlashtirib ko'rsatuvchi trend indikatoridir. Turli davrdagi MA'larning (masalan, tezkor va sekin) kesishuvi trend o'zgarishini tasdiqlovchi klassik signal hisoblanadi.

RSI indikatori: Haddan tashqari sotib olish va sotish zonalarini aniqlash

RSI (Relative Strength Index) — kunlik opsion savdosida narx momentumini aniqlash uchun eng samarali osillyatorlardan biridir. U 0 dan 100 gacha bo'lgan diapazonda harakatlanib, bozorning kritik nuqtalarini ko'rsatadi:

• Haddan tashqari sotib olish (70 dan yuqori): Aktiv narxi haddan tashqari ko'tarilganini va yaqin orada pasayish (reversal) kutilayotganini anglatadi. Bu "Put" opsionlari uchun signal bo'lishi mumkin.

• Haddan tashqari sotish (30 dan past): Narxning haddan tashqari tushib ketganidan dalolat beradi, bu esa "Call" opsionini sotib olish uchun qulay imkoniyatdir.

Professional treyderlar RSI va narx o'rtasidagi divergensiyani (tafovutni) eng kuchli qaytish signali sifatida baholaydilar. Qisqa vaqt oraliqlarida (M5, M15) RSI indikatori bozor shovqinlarini filtrlash va kirish nuqtalarini aniqlashtirishga yordam beradi.

MACD yordamida trend yo'nalishi va momentum tahlili

MACD (Moving Average Convergence Divergence) — bu trend yo'nalishi va momentumini aniqlash uchun eng mashhur vositalardan biridir. U ikkita sirpanuvchi o'rtacha qiymat o'rtasidagi munosabatga asoslanadi va uchta elementdan iborat: MACD chizig'i, signal chizig'i va gistogramma.

Kunlik opsion treyderlari uchun asosiy signallar:

• Chiziqlar kesishuvi: MACD chizig'ining signal chizig'ini pastdan yuqoriga kesib o'tishi Call opsioni uchun, yuqoridan pastga kesib o'tishi esa Put opsioni uchun potentsial kirish nuqtasidir.

• Gistogramma: Gistogrammaning nol darajasidan o'tishi trend kuchayganini yoki zaiflashganini ko'rsatadi va savdo signalini tasdiqlashi mumkin.

RSI bilan birgalikda ishlatilganda, MACD bozorga kirish uchun aniqroq va ishonchli signallarni taqdim etadi.

Sirpanuvchi o'rtachalar (MA): Narx dinamikasini tushunish asosi

Sirpanuvchi o'rtachalar (Moving Averages — MA) texnik tahlilning eng qadimiy, ammo o'ta samarali vositasi bo'lib, bozor "shovqini"ni silliqlash orqali sof trend yo'nalishini aniqlashga xizmat qiladi. Kunlik opsion savdosida treyderlar asosan Eksponensial Sirpanuvchi O'rtacha (EMA) ga tayanadilar, chunki u so'nggi narx o'zgarishlariga tezroq reaksiya bildiradi.

MA indikatorining asosiy vazifalari:

• Trendni aniqlash: Narx MA chizig'idan yuqorida bo'lsa — o'sish (Call opsioni), pastda bo'lsa — pasayish (Put opsioni) signali sifatida qaraladi.

• Dinamik darajalar: MA chiziqlari harakatlanuvchi qo'llab-quvvatlash va qarshilik zonalari vazifasini bajaradi.

Ushbu indikator kechikuvchi xususiyatga ega bo'lsa-da, narx dinamikasining barqarorligini baholashda tengsizdir.

Volatillik va bozor holatini baholash vositalari

Sirpanuvchi o'rtachalardan farqli o'laroq, volatillik indikatorlari trendning kuchi va bozorning joriy holatini chuqurroq tushunishga yordam beradi. Ular narx harakatining intensivligini baholash uchun muhimdir.

• Bollinger chiziqlari (Bollinger Bands): Narx atrofida dinamik koridor hosil qiladi. Chiziqlarning torayishi past volatillikni va potensial "portlash" harakatini anglatadi, kengayishi esa yuqori volatillikdan dalolat beradi. Bu opsionning amal qilish muddatini tanlashda muhim.

• ATR (Average True Range): Bu indikator trend yo'nalishini ko'rsatmaydi, lekin bozor faolligini o'lchaydi. Yuqori ATR kuchli o'zgaruvchanlikni, past ATR esa bozorning sokinligini bildiradi.

• Hajm (Volume): Savdo hajmi signallarni tasdiqlash uchun zarur. Narxning keskin o'zgarishi yuqori hajm bilan tasdiqlansa, bu signalning ishonchliligi ortadi.

Bollinger Bands: Narx koridorlari va portlash harakatlarini bashorat qilish

Bollinger Bands (BB) kunlik opsion savdosida volatillikni o'lchash va narxning "hadan tashqari" holatlarini aniqlash uchun eng samarali vositalardan biridir. U uchta chiziqdan iborat: markaziy sirpanuvchi o'rtacha (SMA 20) va undan ikki standart og'ish masofasidagi yuqori hamda pastki chegaralar.

Kunlik treyderlar uchun BB ikkita strategik holatda juda qo'l keladi:

• Squeeze (Siqilish): Bandlar bir-biriga yaqinlashganda, bozor konsolidatsiyaga kiradi. Bu yaqin orada kuchli narx "portlashi" (breakout) bo'lishidan dalolat beradi, bu esa opsion sotib olish uchun ideal vaqtdir.

• Chegaralardan qaytish: Narx tashqi bandlarga tekkanda, u ko'pincha o'rta chiziqqa qaytish tendentsiyasiga ega bo'ladi.

Ushbu indikator bozorning "shovqinini" filtrlash va dinamik narx koridorlarini aniqlashda yordam beradi.

ATR (Average True Range) indikatori bilan bozor faolligini o'lchash

ATR (Average True Range yoki Oʻrtacha Haqiqiy Diapazon) — bu bozor volatilligini, yaʼni narx harakatining intensivligini oʻlchaydigan muhim vositadir. U trend yoʻnalishini koʻrsatmaydi, lekin bozorning qanchalik "faol" ekanligini aniq raqamlarda ifodalaydi.

ATR qiymati qanchalik baland boʻlsa, bozor shunchalik oʻzgaruvchan hisoblanadi. Kunlik opsion treyderlari uchun bu juda muhim:

• Riskni boshqarish: ATR yordamida stop-loss va take-profit darajalarini bozorning joriy holatiga moslab oʻrnatish mumkin. Masalan, stop-lossni kirish nuqtasidan 1.5x ATR masofasida joylashtirish.

• Strategiyani tanlash: Past ATR qiymati bozorning "sokin" (flat) ekanligini, yuqori ATR esa kuchli harakatlar boshlanishi mumkinligini bildiradi. Bu esa qaysi turdagi opsion strategiyasini qoʻllashni hal qilishga yordam beradi.

Hajm (Volume) indikatorlari: Savdo signallarini tasdiqlash

Hajm — bu bozor harakatining "yoqilg‘isi"dir. Narx o‘zgarishi, agar u savdo hajmining oshishi bilan quvvatlanmasa, ko‘pincha soxta signal bo‘lib chiqadi. Kunlik opsion savdosida Volume (Hajm) indikatorlari trendning haqiqiy kuchini aniqlashda hal qiluvchi rol o‘ynaydi.

Asosiy tahlil qoidalari:

• Tasdiqlash: Narx muhim qarshilik yoki tayanch darajasini yorib o‘tganda hajm keskin oshishi shart. Bu harakatning ishonchliligini va bozor ishtirokchilarining qiziqishini bildiradi.

• Divergensiya: Agar narx yangi cho‘qqiga chiqsa, ammo hajm pasaysa, bu trendning zaiflashayotganidan va tez orada o‘zgarishidan ogohlantiradi.

On-Balance Volume (OBV) yoki oddiy hajm gistogrammalari yordamida treyderlar "aqlli pullar" qayerga harakatlanayotganini ko‘ra oladilar va bozor shovqinini haqiqiy impulsdan ajratib oladilar.

Indikatorlar kombinatsiyasiga asoslangan savdo strategiyalari

Yagona indikatorga tayanish ko‘pincha noto‘g‘ri qarorlarga olib keladi, shu sababli professional treyderlar "Uchlik filtri" strategiyasidan foydalanadilar. Bu usul MACD, RSI va Eksponensial Sirpanuvchi O‘rtacha (EMA) ko‘rsatkichlarini birlashtirishga asoslanadi.

• Trendni aniqlash: Agar narx 26 davrli EMA dan yuqorida bo‘lsa, faqat o‘sishga (Call), pastda bo‘lsa, pasayishga (Put) ishlash kerak.

• Kirish nuqtasi: MACD gistogrammasi noldan o‘tishi va RSI indikatorining 50 darajasini yorib o‘tishi kuchli signal hisoblanadi.

Soxta signallarni filtrlash uchun har doim yuqori taymfreymdagi umumiy trend yo‘nalishini inobatga olish zarur. Konsolidatsiya (flat) holatida esa trendli indikatorlar o‘rniga osillyatorlarga urg‘u berish va narx koridorlari ichida savdo qilish tavsiya etiladi.

MACD, RSI va 10/26 MA kombinatsiyasi: Kirish va chiqish signallari

Ushbu uchta indikatorning sinergiya effekti kunlik opsion savdosida kuchli va ishonchli signallarni hosil qiladi. Strategiya trend yo‘nalishini (MA), impuls kuchini (MACD) va bozor holatini (RSI) bir vaqtda tasdiqlashga asoslangan.

Kirish qoidalari:

• Call (Sotib olish) uchun: 10 davrli chiziqli-tortilgan (LWMA) o‘rtacha qiymat 26 davrli eksponensial (EMA) chiziqni pastdan yuqoriga kesib o‘tishi kerak. Tasdiqlash uchun RSI 50 darajasidan oshishi va MACD gistogrammasi noldan yuqorida birinchi barni shakllantirishi lozim.

• Put (Sotish) uchun: 10 LWMA 26 EMA dan pastga tushadi, RSI 50 dan pastlaydi va MACD noldan pastki zonaga o‘tadi.

Chiqish signali sifatida MA chiziqlarining teskari kesishuvi yoki RSIning ekstremal zonalarga (70/30) yetishi xizmat qiladi.

Soxta signallarni filtrlash: Ko'p bosqichli tahlil usullari

Bozor shovqinidan himoyalanish va savdo samaradorligini oshirish uchun har bir signalni bir necha bosqichda filtrlash shart. Bu yondashuv ishonchlilikni oshiradi va keraksiz yo'qotishlarning oldini oladi. Eng samarali usullar:

• Yuqori vaqt oralig'i (Timeframe) bilan solishtirish: Qisqa muddatli (masalan, M5) grafikdagi kirish signalini M15 yoki H1 kabi yuqori vaqt oralig'idagi umumiy trend bilan tasdiqlang. Agar asosiy trend signalga qarshi bo'lsa, bitimga kirmaslik tavsiya etiladi.

• Hajm (Volume) indikatorini qo'llash: Har qanday kuchli narx harakati odatda savdo hajmining ortishi bilan birga keladi. Agar signal past hajmda paydo bo'lsa, bu uning soxta ekanligidan dalolat berishi mumkin.

• Boshqa turdagi indikator bilan tasdiqlash: Trend indikatoridan olingan signalni osillyator (masalan, Stochastic) yordamida tekshiring. Turli xil matematik modellarga asoslangan indikatorlar bir xil signal bersa, uning ishonchliligi ortadi.

Trendli va konsolidatsiya (flat) bozorlari uchun alohida yondashuvlar

Har qanday savdo strategiyasining muvaffaqiyati bozorning joriy holatini to'g'ri aniqlashga bog'liq. Indikatorlar kombinatsiyasini turli bozor sharoitlariga moslashtirish kerak.

• Trendli bozorlar: Bu sharoitda trendga ergashuvchi indikatorlar, masalan, Sirpanuvchi o'rtachalar (MA) va MACD eng yaxshi natija beradi. Asosiy yondashuv – trend yo'nalishida savdo qilish. Masalan, narx tezkor MA chizig'ini sekinrog'idan yuqoriga kesib o'tganda "sotib olish" (call) opsionini, pastga kesib o'tganda esa "sotish" (put) opsionini ko'rib chiqish mumkin.

• Konsolidatsiya (flat) bozorlari: Narx ma'lum bir diapazonda harakatlanayotganda RSI va Bollinger Bands kabi osillyatorlar samaraliroq. Maqsad – narx koridorining yuqori va pastki chegaralaridan qaytishlarni aniqlash. RSI 70 dan yuqori bo'lganda (haddan tashqari sotib olingan) sotish signali, 30 dan past bo'lganda (haddan tashqari sotilgan) esa sotib olish signali izlanadi.

Amaliy maslahatlar, brokerlik shartlari va risklar

Nazariy strategiyalarni amaliyotga tatbiq etishda bir nechta muhim jihatlarni yodda tutish kerak:

• Brokerlik shartlari: ECN hisoblari past spredlar, lekin har bir lot uchun komissiya taklif qiladi, bu kunlik savdo uchun afzalroq bo'lishi mumkin. Classic hisoblarda esa komissiya yo'q, ammo spredlar kengroq. Savdo uslubingizga mosini tanlang.

• Risklarni hisoblash: Har bir bitimdan oldin treyder kalkulyatori yordamida optimal lot hajmi va zaruriy garov (marja) miqdorini aniqlang. Bu kutilmagan yo'qotishlar va "margin call" holatlarining oldini oladi.

• Psixologik barqarorlik: Hissiyotlarga berilish – treyderning eng katta dushmani. Yo'qotishlardan keyin "qasos olishga" urinish yoki haddan tashqari o'ziga ishonish kabi keng tarqalgan xatolardan saqlaning. Intizom muvaffaqiyat garovidir.

ECN va Classic hisoblardagi spred va komissiyalarning daromadga ta'siri

Kunlik savdoda hisob turi tanlovi sof foyda miqdorini belgilaydi. ECN hisoblar "xom" bozor spredlarini taklif etib, qisqa muddatli bitimlar uchun idealdir, biroq har bir lot uchun qat'iy komissiya undiradi. Classic hisoblarda esa spred kengroq bo'lib, broker ustamasini o'z ichiga oladi.

Skalping va intensiv savdo qiluvchilar uchun ECN afzalroq, chunki past spred narxning maqsadli darajaga tezroq yetishiga imkon beradi. Classic hisoblar esa uzoq muddatli pozitsiyalar uchun qulayroqdir. Savdo xarajatlarini kamaytirish strategiyaning umumiy samaradorligini oshiradi.

Treyder kalkulyatori: Lot hajmi va garov (marja) miqdorini hisoblash

Kunlik savdoda matematik aniqlik risklarni jilovlashning yagona yo'lidir. Treyder kalkulyatori — bu lot hajmi, punkt qiymati va zaruriy marjani hisoblash uchun universal instrument bo'lib, u savdo strategiyasining texnik qismini mustahkamlaydi.

• Lot hajmi: Depozit miqdori va stop-loss masofasiga qarab, kapitalingizning 1-2% dan ortig'ini riskka qo'ymaslikni ta'minlaydi.

• Garov (Marja): Tanlangan kredit yelkasi (masalan, 1:100 yoki 1:500) asosida bitimni ochish uchun talab qilinadigan erkin mablag' miqdori.

Ushbu hisob-kitoblar treyderga bozor volatilligi sharoitida o'z pozitsiyalarini barqaror boshqarish va kutilmagan "margin call" holatlaridan himoyalanish imkonini beradi.

Kunlik opsion savdosida psixologik barqarorlik va keng tarqalgan xatolar

Kunlik opsion savdosida muvaffaqiyat faqat indikatorlarga emas, balki treyderning psixologik barqarorligiga bog'liq. Eng ko'p uchraydigan xatolar:

• Overtrading: Bozor imkoniyatlarini noto'g'ri baholab, haddan tashqari ko'p bitim ochish.

• Qasos olish (Revenge trading): Yo'qotilgan mablag'ni darhol qaytarish istagi bilan yuqori tavakkalchilikka yo'l qo'yish.

• Intizomsizlik: Savdo rejasi va indikator signallarini e'tiborsiz qoldirib, hissiyotlarga tayanib qaror qabul qilish.

Hissiyotlarni jilovlash va har bir signalni sovuqqonlik bilan tahlil qilish barqaror daromadning kalitidir.

Xulosa: Muvaffaqiyatli savdo uchun indikatorlarni to'g'ri optimallashtirish

Xulosa qilib aytganda, kunlik opsion savdosida muvaffaqiyatga erishish uchun yagona "sehrli" indikator mavjud emas. Haqiqiy ustalik bir nechta vositalarni – trendli (MA, MACD) va ossillyatorlarni (RSI) – birgalikda qo‘llash orqali signallarni tasdiqlash va bozor shovqinini filtrlashda namoyon bo‘ladi.

Har bir treyder o‘z savdo uslubi, risk darajasi va tanlagan aktivi uchun indikatorlar to‘plamini sinovdan o‘tkazishi va sozlamalarini optimallashtirishi shart. Bozor doimo o‘zgaruvchan, shuning uchun strategiyangizni doimiy ravishda qayta ko‘rib chiqish va amaliyotda sinash – barqaror daromad kalitidir.